Hipnoza kliniczna a hipnoza estradowa – czym się różnią?

Kiedy większość osób słyszy słowo „hipnoza”, w głowie od razu pojawia się obraz sceny, jaskrawych świateł i ochotnika z widowni, który na oczach publiczności gdacze jak kura albo tańczy do rytmu, którego nikt inny nie słyszy. To właśnie hipnoza estradowa, i to właśnie ona najbardziej ukształtowała społeczne wyobrażenia na temat hipnozy w ogóle.

Problem w tym, że hipnoza kliniczna – ta, którą stosuje się w gabinecie terapeutycznym – ma z tym niewiele wspólnego. Warto rozróżnić te dwa zjawiska, bo wiele obaw i mitów dotyczących hipnoterapii bierze się właśnie z mylenia jednego z drugim.

Hipnoza estradowa – rozrywka, nie terapia

Hipnoza estradowa to forma widowiska. Jej głównym celem jest zabawa publiczności, a nie pomoc uczestnikom. Charakteryzuje ją kilka cech:

• Staranna selekcja ochotników – hipnotyzer estradowy nie zaprasza na scenę przypadkowych osób. Wybiera je na podstawie krótkich testów sugestywności, szukając osób szczególnie podatnych, otwartych i lubiących być w centrum uwagi.
• Element show i presji społecznej – energia tłumu, oświetlenie, muzyka i oczekiwania publiczności sprawiają, że uczestnicy chętniej „wchodzą w rolę” i wykonują zabawne polecenia.
• Krótkotrwałość – całe „show” trwa zwykle kilkanaście minut do godziny, bez głębszej pracy nad jakimkolwiek problemem.
• Brak celu terapeutycznego – nie chodzi tu o zmianę nawyku, przepracowanie emocji czy pracę nad zdrowiem. Chodzi o efekt komiczny i wrażenie na widzach.

To właśnie ten rodzaj hipnozy najczęściej pokazują filmy i programy telewizyjne – i to on odpowiada za większość mitów: że hipnoza „odbiera kontrolę”, że można kogoś zmusić do czegoś wbrew jego woli, że hipnotyzowana osoba jest całkowicie bezwolna.

Hipnoza kliniczna – narzędzie terapeutyczne

Hipnoza kliniczna (nazywana też hipnoterapią) to zupełnie inny kontekst, inne cele i inne zasady pracy.

• Cel terapeutyczny – praca skupia się na konkretnym problemie klienta: lęku, fobii, stresie, nawyku, bólu, bezsenności czy niskiej samoocenie.
• Świadoma zgoda i współpraca – klient jest w pełni świadomy przez całą sesję, rozumie cel pracy i aktywnie w niej uczestniczy. Nic nie dzieje się „wbrew” jego woli.
• Indywidualne podejście – każda sesja jest dostosowana do konkretnej osoby, jej historii i potrzeb – nie ma tu miejsca na „efekt sceniczny”.
• Proces, nie jednorazowy pokaz – hipnoterapia to zazwyczaj kilka sesji, zaplanowanych w czasie, z konkretnymi etapami pracy.
• Bezpieczne, kontrolowane środowisko – gabinet terapeutyczny, poufność, brak presji publiczności czy oczekiwań widzów.

Wspólny mianownik: stan hipnotyczny

Warto podkreślić, że sam stan hipnozy – czyli stan głębokiego relaksu i skupienia uwagi – jest podobny w obu przypadkach. Różnica leży nie w samym mechanizmie transu, lecz w kontekście, celu i sposobie jego wykorzystania.

To trochę jak porównanie skalpela używanego przez chirurga do noża używanego w kuchni – narzędzie (ostre narzędzie tnące) jest podobne, ale kontekst, umiejętności osoby je stosującej i cel użycia są zupełnie inne.

Dlaczego to rozróżnienie jest ważne?

Wiele osób rezygnuje z hipnoterapii, bo w głowie mają obraz hipnozy estradowej – boją się, że stracą kontrolę, że zrobią z siebie „widowisko”, albo że terapeuta będzie mieć nad nimi jakąś tajemniczą władzę.

Tymczasem hipnoza kliniczna to spokojny, bezpieczny proces, w którym to klient ma pełną kontrolę i świadomość tego, co się dzieje. Terapeuta jedynie towarzyszy w dotarciu do zasobów podświadomości – nie „rządzi” umysłem drugiej osoby.

Podsumowanie

Jeśli obawiałaś/eś się hipnoterapii, kojarząc ją ze scenicznym show – mam nadzieję, że ten wpis choć trochę rozjaśnia różnicę. Hipnoza kliniczna to poważne, oparte na współpracy narzędzie terapeutyczne, które nie ma wiele wspólnego z tym, co można zobaczyć na estradzie.

Masz pytania dotyczące tego, jak wygląda sesja hipnoterapii? Napisz do mnie a  chętnie rozwieję wszelkie wątpliwości.